Uniswap nedir?
Uniswap bir merkeziyetsiz borsadır (DEX): insanların fonlarını bir şirkete emanet etmeden, doğrudan kendi cüzdanlarından token takas etmelerini sağlayan bir akıllı sözleşmeler kümesi. Protokol 2018'de Hayden Adams tarafından Ethereum üzerinde başlatıldı ve ağırlıklı olarak Uniswap Labs şirketi tarafından geliştirilir.
UNI, 2020'de tanıtılan Uniswap yönetişim tokenidir. Arzın bir kısmı, protokolü daha önce kullanmış kişilere ücretsiz olarak verildi; bu dağıtım türüne airdrop denir.
Nasıl çalışır?
Uniswap, alıcı ve satıcıları bir emir defteri üzerinden eşleştirmek yerine likidite havuzları kullanır. Bunlar, likidite sağlayıcıları adı verilen kullanıcıların sağladığı, iki token içeren havuzlardır. Biri takas yaptığında havuza karşı işlem yapar ve bir formül, her tokenden ne kadar kaldığına göre fiyatı ayarlar. Likidite sağlayıcıları alım satım ücretlerinden pay alır.
UNI sahipleri protokolde değişiklik önerebilir ve bunlara oy verebilir. 2025'te sahipler protokol ücretini devreye sokan bir teklifi onayladı; böylece alım satım ücretlerinin bir kısmı artık protokole gidiyor ve bu ücret, UNI yakan, yani tokenleri dolaşımdan kalıcı olarak çıkaran bir sisteme bağlandı. Uniswap bugün Ethereum'un yanı sıra kendi katman 2 ağı Unichain dahil birçok başka ağda çalışır.
Ne için kullanılır?
Uniswap'i UNI tutmadan herkes kullanabilir. Token esas olarak protokolün yönünü belirlemekle ilgilidir.
- Protokol yükseltmeleri, ücretler ve hazine harcamaları için oy vermek
- Oy gücünü başka bir adrese devretmek
- Diğer tokenler gibi borsalarda alım satım yapmak
Temel bilgiler
- Protokolün başlangıcı: 2018; UNI tokeninin başlangıcı: 2020
- Yaratıcı: Hayden Adams; Uniswap Labs tarafından geliştirilir
- Uzlaşma mekanizması: kendine ait yok; üzerinde çalıştığı ağlar, başta Ethereum (hisse ispatı) tarafından güvence altına alınır
- Yerel blok zinciri: Ethereum (ERC-20 token)
Finvane tarafından resmi proje belgelerine dayanarak hazırlanmış açıklama. Yatırım tavsiyesi değildir.