ฟิชชิงและ Wallet Drainer: วิธีจับสังเกตกลโกงคริปโตตั้งแต่เนิ่น ๆ

เว็บไซต์ปลอมและแอร์ดรอปปลอม

ฟิชชิง (phishing) คือการหลอกให้คุณมอบสิทธิ์การเข้าถึง โดยแอบอ้างเป็นคนหรือองค์กรที่คุณไว้ใจ ในโลกคริปโต รูปแบบคลาสสิกคือเว็บไซต์ที่ลอกเลียนกระดานเทรดหรือวอลเล็ตจริง แต่อยู่ที่ที่อยู่ต่างไปเล็กน้อย เช่น มีตัวอักษรเกินมาหนึ่งตัว สลับตัวอักษร หรือนามสกุลโดเมนต่างออกไป เว็บปลอมเหล่านี้มักปรากฏเป็นผลการค้นหาแบบโฆษณา หรือเป็นลิงก์ในการตอบกลับบนโซเชียลมีเดีย

แอร์ดรอป (airdrop) ปลอมเป็นกลโกงที่ใกล้เคียงกัน แอร์ดรอปคือการแจกโทเคนฟรีที่บางโปรเจกต์จัดขึ้น มิจฉาชีพจะประกาศแอร์ดรอปปลอม หรือส่งโทเคนไร้ค่าเข้าวอลเล็ตของคุณโดยเขียนชื่อเว็บไซต์ไว้ในชื่อโทเคน หวังให้คุณเข้าไปที่เว็บนั้นเพื่อรับรางวัล ปุ่มรับรางวัลนั่นแหละคือกับดัก

Wallet drainer ทำงานอย่างไร

Wallet drainer คือเว็บไซต์หรือสคริปต์ที่เป็นอันตราย ซึ่งสร้างขึ้นมาเพื่อดูดเงินออกจากวอลเล็ตของคุณทันทีที่คุณอนุมัติบางอย่าง มันแทบไม่จำเป็นต้องใช้ seed phrase ของคุณ แต่จะขอให้คุณลงนามธุรกรรมหรือข้อความที่มอบสิทธิ์ควบคุมโทเคนของคุณให้แทน

• การอนุมัติโทเคน (token approval): บน Ethereum และเครือข่ายที่คล้ายกัน แอปจะขออนุญาตใช้โทเคนแทนคุณ เว็บไซต์ที่เป็นอันตรายจะขอสิทธิ์แบบไม่จำกัด แล้วย้ายโทเคนนั้นทั้งหมดออกจากวอลเล็ตของคุณ
• คำขอลงนาม (signature request): ข้อความบางประเภทที่ลงนามแล้ว เช่น ลายเซ็นแบบ permit สามารถมอบสิทธิ์ใช้จ่ายได้โดยไม่ต้องมีธุรกรรมอนุมัติแยกต่างหาก และอาจดูเหมือนคำขอล็อกอินที่ไม่มีพิษภัย
• การโอนโดยตรง: คำขอที่ส่งสินทรัพย์ของคุณออกไปโดยตรง แต่ปลอมตัวเป็นการมินต์ (mint) การรับรางวัล หรือขั้นตอนการยืนยัน

เมื่อให้การอนุมัติหรือลายเซ็นไปแล้ว ผู้โจมตีสามารถย้ายเงินได้ภายในไม่กี่นาที และธุรกรรมบนบล็อกเชนไม่สามารถย้อนกลับได้

Address poisoning และซัพพอร์ตปลอม

Address poisoning อาศัยความเคยชินในการคัดลอกที่อยู่จากประวัติธุรกรรมของคุณ ผู้โจมตีจะสร้างที่อยู่ที่มีตัวอักษรช่วงต้นและช่วงท้ายตรงกับที่อยู่ที่คุณใช้บ่อย แล้วส่งเงินจำนวนน้อยมากหรือมูลค่าเป็นศูนย์จากที่อยู่นั้น เพื่อให้มันไปปรากฏในประวัติของคุณ หากภายหลังคุณคัดลอกที่อยู่ที่หน้าตาคล้ายกันนั้นแทนที่อยู่จริง เงินของคุณจะไปถึงมิจฉาชีพ ให้ตรวจสอบที่อยู่แบบเต็ม หรือใช้สมุดที่อยู่ที่บันทึกไว้

ซัพพอร์ตปลอม เป็นอีกช่องทางที่พบบ่อย มิจฉาชีพคอยจับตาฟอรัมสาธารณะและโซเชียลมีเดียหาคนที่ขอความช่วยเหลือ แล้วตอบกลับหรือส่งข้อความส่วนตัวโดยแอบอ้างเป็นเจ้าหน้าที่ ทีมซัพพอร์ตตัวจริงจะไม่ทักหาคุณก่อนทางข้อความส่วนตัว และไม่มีวันขอ seed phrase รหัสผ่าน หรือให้แชร์หน้าจอ

การตรวจสอบ URL และคำขอธุรกรรม

• บุ๊กมาร์กเว็บไซต์ทางการที่คุณใช้ และเปิดจากบุ๊กมาร์กเท่านั้น ไม่ใช่จากโฆษณา ผลการค้นหา หรือข้อความ
• อ่านชื่อโดเมนแบบเต็มก่อนเชื่อมต่อวอลเล็ต และตรวจการสะกดทีละตัวอักษร
• อ่านทุกคำขอที่วอลเล็ตแสดง ถามตัวเองว่ากำลังอนุมัติอะไร โทเคนใด จำนวนเท่าไร และให้กับที่อยู่หรือคอนแทรกต์ใด
• ระวังการอนุมัติแบบไม่จำกัด วอลเล็ตหลายตัวให้คุณแก้จำนวนลงให้เหลือเท่าที่จำเป็นเท่านั้น
• ถือว่าความเร่งรีบเป็นสัญญาณเตือน การนับถอยหลัง การรับรางวัลโอกาสสุดท้าย และการขู่ว่าจะปิดบัญชี ล้วนเป็นกลยุทธ์กดดัน
• ใช้วอลเล็ตแยกที่มีเงินจำนวนน้อยสำหรับทดลองแอปใหม่ และเก็บเงินออมไว้ในอีกวอลเล็ตหนึ่ง ซึ่งควรเป็นฮาร์ดแวร์วอลเล็ต

การเพิกถอนการอนุมัติ และสิ่งที่ต้องทำหากโดนแล้ว

การอนุมัติโทเคนจะยังมีผลอยู่จนกว่าคุณจะยกเลิก บล็อกเอกซ์พลอเรอร์ (block explorer) ของเครือข่ายหลัก ๆ และวอลเล็ตบางตัวมีเครื่องมือตรวจสอบการอนุมัติ ซึ่งคุณดูได้ว่าคอนแทรกต์ใดบ้างที่ใช้โทเคนของคุณได้ และ เพิกถอน (revoke) รายการที่ไม่ได้ใช้แล้ว การเพิกถอนก็เป็นธุรกรรมอย่างหนึ่ง จึงมีค่าธรรมเนียมเครือข่ายเล็กน้อย

หากคุณคิดว่าได้ลงนามสิ่งที่เป็นอันตรายไปแล้ว ให้รีบลงมือ ย้ายเงินที่เหลือไปยังวอลเล็ตใหม่ที่สร้างด้วย seed phrase ใหม่บนอุปกรณ์ที่สะอาด เพิกถอนการอนุมัติบนวอลเล็ตที่ได้รับผลกระทบ แต่อย่าส่งเงินเพิ่มเข้าไปในวอลเล็ตนั้น หากคุณเคยพิมพ์ seed phrase ลงที่ใดก็ตาม ให้ถือว่าวอลเล็ตนั้นทั้งหมดถูกเจาะแล้วอย่างถาวร รายงานเว็บไซต์หลอกลวงต่อผู้ให้บริการวอลเล็ตของคุณและต่อแพลตฟอร์มที่คุณพบมัน และแจ้งความการโจรกรรมต่อตำรวจหรือหน่วยงานด้านการฉ้อโกงในพื้นที่ของคุณ

หลังจากนั้นยังต้องระวังต่อไป บริการกู้คืนที่สัญญาว่าจะเอาคริปโตที่ถูกขโมยกลับมาให้โดยเรียกค่าธรรมเนียมล่วงหน้า มักเป็นกลโกงซ้ำสองที่มุ่งเป้าไปที่เหยื่อกลุ่มเดิม