ความปลอดภัยของ Seed Phrase: วิธีปกป้องคำกู้คืนคริปโตของคุณ

Seed phrase คืออะไร

Seed phrase หรือที่เรียกว่าวลีกู้คืน (recovery phrase) หรือ mnemonic คือรายการคำธรรมดาที่วอลเล็ตสร้างขึ้นเมื่อคุณตั้งค่าครั้งแรก วอลเล็ตส่วนใหญ่ใช้มาตรฐานที่เรียกว่า BIP-39 ซึ่งเลือกคำจากรายการคงที่จำนวน 2,048 คำ วลีมักมีความยาว 12 หรือ 24 คำ แม้มาตรฐานจะอนุญาตให้ใช้ 15, 18 และ 21 คำได้ด้วย

คำเหล่านี้เข้ารหัสความลับที่วอลเล็ตใช้สร้างคีย์ส่วนตัวและที่อยู่ทั้งหมด นี่คือเหตุผลที่คุณสามารถพิมพ์วลีเดียวกันลงในวอลเล็ตอื่นที่รองรับ แล้วเห็นเงินชุดเดิม วลีนี้ไม่ใช่รหัสผ่านของแอป ในทางปฏิบัติ มันคือตัววอลเล็ตเอง

ใครถือคำเหล่านี้ ก็เป็นเจ้าของเงิน

บล็อกเชนไม่รู้ว่าคุณเป็นใคร มันตรวจสอบเพียงว่าธุรกรรมถูกลงนามด้วยคีย์ที่ถูกต้องหรือไม่ ดังนั้นใครก็ตามที่ถือ seed phrase ของคุณสามารถลงนามธุรกรรมและย้ายเหรียญของคุณได้จากทุกที่ ทุกเวลา ไม่มีธนาคารที่จะยกเลิกรายการให้ และไม่มีฝ่ายช่วยเหลือที่จะอายัดเงินได้

ในทางกลับกันก็เป็นจริงเช่นกัน หากวลีหายไปและอุปกรณ์ของคุณเสีย เงินก็จะหายไปตลอดกาล ผู้ผลิตวอลเล็ตไม่สามารถรีเซ็ตให้ได้ เพราะไม่เคยมีสำเนาเก็บไว้ การปกป้องวลีจึงหมายถึงการป้องกันอันตรายสองอย่างพร้อมกัน คือการถูกขโมยและการสูญหาย

วิธีเก็บรักษาอย่างปลอดภัย

• เขียนด้วยมือลงบนกระดาษตามลำดับที่ถูกต้อง และตรวจทานทุกคำกับที่แสดงบนหน้าจอ
• ห้ามถ่ายรูป แคปหน้าจอ หรือเก็บไว้ในแอปโน้ต อีเมล คลาวด์ หรือข้อความแชต ทุกอย่างที่เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตอาจถูกแฮ็กได้
• พิจารณาใช้แผ่นโลหะสำรองสำหรับระยะยาว เพราะกระดาษอาจไหม้ ซีดจาง หรือเปียกน้ำได้
• เก็บสำเนาอย่างน้อยสองชุดไว้ในสถานที่ปลอดภัยที่แยกกัน เพื่อไม่ให้ไฟไหม้ น้ำท่วม หรือการโจรกรรมเพียงครั้งเดียวทำลายทั้งสองชุด
• ทดสอบข้อมูลสำรองขณะที่ยอดเงินยังน้อย โดยกู้คืนวอลเล็ตจากคำที่คุณเขียนไว้ก่อนจะส่งเงินจำนวนมากขึ้นเข้าไป

Passphrase และการวางแผนมรดก

วอลเล็ตหลายตัวรองรับ passphrase ซึ่งเป็นตัวเลือกเสริม บางครั้งเรียกว่าคำที่ 25 เมื่อใช้ร่วมกับ seed phrase จะเปิดวอลเล็ตที่แตกต่างออกไปโดยสิ้นเชิง คนที่พบเพียงคำที่คุณเขียนไว้จึงเข้าถึงเงินส่วนนั้นไม่ได้ ข้อควรระวังคือไม่มีข้อความแจ้งว่า passphrase ผิด passphrase ใดก็ตามจะเปิดวอลเล็ตที่ใช้งานได้ ซึ่งมักว่างเปล่า ดังนั้นหากคุณจำการสะกดที่แน่นอนไม่ได้ เงินก็จะสูญหาย ควรเก็บ passphrase แยกจาก seed phrase และสำรองไว้อย่างรอบคอบไม่แพ้กัน

ลองคิดด้วยว่าจะเกิดอะไรขึ้นหากคุณไม่อยู่แล้ว หากไม่มีแผน สมาชิกในครอบครัวอาจไม่มีวันพบหรือเข้าใจวอลเล็ตของคุณ วิธีง่าย ๆ คือจดหมายปิดผนึกที่เก็บไว้กับพินัยกรรมหรือทนายความที่ไว้ใจได้ ซึ่งอธิบายว่าคุณมีวอลเล็ตใดบ้างและข้อมูลสำรองอยู่ที่ไหน กฎหมายเรื่องพินัยกรรมและมรดกแตกต่างกันไปในแต่ละประเทศ ควรขอคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญในท้องถิ่นสำหรับเรื่องที่เป็นทางการ

อย่าพิมพ์ลงในเว็บไซต์ใด ๆ เด็ดขาด

วอลเล็ตจริงจะขอ seed phrase เฉพาะตอนที่คุณกู้คืนภายในแอปหรืออุปกรณ์วอลเล็ตนั้นเองเท่านั้น ไม่มีเว็บไซต์ เจ้าหน้าที่ซัพพอร์ต แอร์ดรอป หน้ายืนยันวอลเล็ต หรือป๊อปอัปในเบราว์เซอร์ใดที่จำเป็นต้องใช้มัน มิจฉาชีพสร้างเว็บไซต์วอลเล็ตปลอม หน้าจออัปเดตปลอม และแชตซัพพอร์ตปลอมขึ้นมาเพื่อเก็บคำเหล่านี้โดยเฉพาะ บางรายถึงขั้นส่งฮาร์ดแวร์วอลเล็ตที่ถูกดัดแปลงพร้อมวลีที่พิมพ์มาให้แล้วทางไปรษณีย์ เพื่อให้เหยื่อฝากเงินเข้าวอลเล็ตที่มิจฉาชีพควบคุมอยู่

กฎนั้นเรียบง่าย ใครก็ตามที่ขอ seed phrase ของคุณกำลังพยายามขโมยจากคุณ ให้วอลเล็ตของคุณสร้างวลีใหม่ขึ้นเองเสมอ และอย่าใช้วลีที่คนอื่นให้มา

ปกป้องบัญชีกระดานเทรดด้วยการยืนยันตัวตนสองขั้นตอน

เหรียญที่ฝากไว้บนกระดานเทรดได้รับการปกป้องด้วยการล็อกอินบัญชีของคุณ ไม่ใช่ด้วย seed phrase ให้เปิดใช้ การยืนยันตัวตนสองขั้นตอน (2FA) ซึ่งจะขอหลักฐานยืนยันชั้นที่สองนอกเหนือจากรหัสผ่าน

• แอปยืนยันตัวตน (authenticator app) สร้างรหัสสั้น ๆ บนโทรศัพท์ของคุณซึ่งเปลี่ยนทุกไม่กี่วินาที ปลอดภัยกว่าข้อความ SMS มาก
• กุญแจความปลอดภัยแบบฮาร์ดแวร์ ที่ใช้มาตรฐาน FIDO2 และพาสคีย์ (passkey) เป็นตัวเลือกทั่วไปที่แข็งแกร่งที่สุด เพราะตรวจสอบที่อยู่เว็บไซต์จริงและต้านทานฟิชชิงได้
• รหัสทาง SMS เป็นตัวเลือกที่อ่อนแอที่สุด เพราะบางครั้งผู้โจมตีสามารถยึดหมายเลขโทรศัพท์ของคุณได้ด้วยกลโกงสลับซิม (SIM swap) ใช้เฉพาะเมื่อไม่มีตัวเลือกอื่นเท่านั้น

ใช้รหัสผ่านที่ยาวและไม่ซ้ำกันสำหรับทุกกระดานเทรดและบัญชีอีเมลของคุณ และเก็บรหัสสำรองของ 2FA ไว้แบบออฟไลน์