วิธีอ่านกราฟแท่งเทียน: คู่มือแบบใจเย็นสำหรับมือใหม่คริปโต

ราคาสี่ค่าในแท่งเทียนทุกแท่ง

แท่งเทียนแต่ละแท่งครอบคลุมช่วงเวลาที่กำหนดไว้ และบันทึกราคาสี่ค่า ได้แก่ ราคาเปิด (open) คือราคาซื้อขายแรกในช่วงนั้น ราคาสูงสุด (high) ราคาต่ำสุด (low) และ ราคาปิด (close) คือราคาสุดท้าย ทั้งสี่ค่ามักเรียกย่อรวมกันว่า OHLC

ส่วนที่หนาคือ ตัวแท่ง (body) ซึ่งยืดจากราคาเปิดถึงราคาปิด บนกราฟส่วนใหญ่ ตัวแท่งสีเขียวหมายถึงราคาปิดสูงกว่าราคาเปิด แปลว่าราคาขึ้นในช่วงนั้น ส่วนตัวแท่งสีแดงหมายถึงราคาลง คุณเปลี่ยนสีได้ในการตั้งค่า และบางแพลตฟอร์มใช้ตัวแท่งแบบกลวงกับแบบทึบแทน

เส้นบาง ๆ ด้านบนและด้านล่างตัวแท่งคือ ไส้เทียน (wick) หรือที่เรียกว่าเงา (shadow) ปลายไส้เทียนด้านบนแสดงราคาสูงสุด และปลายไส้เทียนด้านล่างแสดงราคาต่ำสุด

ตัวแท่งและไส้เทียนบอกอะไรเรา

ตัวแท่งที่ยาวแสดงว่าฝ่ายหนึ่งควบคุมตลาดได้อย่างชัดเจนในช่วงนั้น คือฝ่ายซื้อหากเป็นสีเขียว และฝ่ายขายหากเป็นสีแดง ตัวแท่งที่เล็กหมายความว่าราคาเปิดและราคาปิดอยู่ใกล้กัน ซึ่งมักสะท้อนถึงความลังเลของตลาด

ไส้เทียนที่ยาวแสดงระดับราคาที่ตลาดเคยไปถึงแล้วถูกปฏิเสธกลับมา ตัวอย่างสมมติ: แท่งเทียนรายวันเปิดที่ $100 ร่วงลงไปถึง $90 ระหว่างวัน แล้วฟื้นกลับมาปิดที่ $99 ไส้เทียนด้านล่างที่ยาวบอกคุณว่าฝ่ายขายกดราคาลงอย่างหนัก แต่ฝ่ายซื้อดึงราคากลับขึ้นมาได้ มันอธิบายสิ่งที่เกิดขึ้นแล้ว แต่ไม่ได้บอกว่าจะเกิดอะไรต่อไป

กรอบเวลาและวอลุ่ม

คุณเลือกได้ว่าแท่งเทียนแต่ละแท่งจะแทนช่วงเวลานานเท่าไร เช่น หนึ่งนาที หนึ่งชั่วโมง หนึ่งวัน หนึ่งสัปดาห์ เป็นต้น ตลาดเดียวกันอาจดูสงบบนกราฟรายสัปดาห์ แต่ดูวุ่นวายบนกราฟห้านาที กรอบเวลาสั้นมีสัญญาณรบกวนแบบสุ่มมากกว่ามาก มือใหม่จึงมักเรียนรู้ได้มากกว่าจากแท่งเทียนรายวันและรายสัปดาห์

คริปโตซื้อขายได้ตลอดเวลาไม่มีวันหยุด แท่งเทียนรายวันจึงเปิดและปิดในเวลาที่แต่ละแพลตฟอร์มเลือก ซึ่งมักเป็นเที่ยงคืนตามเวลา UTC เนื่องจากแต่ละแพลตฟอร์มอาจต่างกัน วันเดียวกันจึงอาจดูต่างกันเล็กน้อยในแต่ละกราฟ

กราฟส่วนใหญ่แสดง วอลุ่ม (volume) เป็นแท่งใต้แท่งเทียน ซึ่งบอกปริมาณการซื้อขายในแต่ละช่วง การเคลื่อนไหวครั้งใหญ่ที่มีวอลุ่มสูงแปลว่ามีผู้เข้าร่วมจำนวนมาก ส่วนการเคลื่อนไหวครั้งใหญ่ที่มีวอลุ่มบางมาก ซึ่งพบบ่อยในช่วงที่ตลาดเงียบ จะกลับตัวได้ง่ายกว่า

รูปแบบที่พบบ่อยบางแบบ พร้อมข้อควรระวัง

เทรดเดอร์ตั้งชื่อให้รูปทรงแท่งเทียนที่พบบ่อย ซึ่งควรรู้จักไว้ ส่วนใหญ่เพื่อให้คุณเข้าใจว่าคนอื่นกำลังพูดถึงอะไร

• โดจิ (Doji): ราคาเปิดและราคาปิดแทบเท่ากัน ทำให้ตัวแท่งบางมาก เป็นสัญญาณของความลังเล
• ค้อน (Hammer): ตัวแท่งเล็กอยู่ใกล้ส่วนบนของแท่งเทียน มีไส้เทียนด้านล่างยาว และเกิดขึ้นหลังราคาร่วง แสดงว่าฝ่ายซื้อต้านแรงขายกลับมาได้
• ดาวตก (Shooting star): ภาพสะท้อนกลับด้าน คือตัวแท่งเล็กอยู่ใกล้ส่วนล่างและมีไส้เทียนด้านบนยาว เกิดขึ้นหลังราคาขึ้น แสดงว่าฝ่ายขายต้านกลับมาได้
• กลืนกิน (Engulfing): แท่งเทียนที่ตัวแท่งครอบคลุมตัวแท่งของแท่งก่อนหน้าทั้งหมดและเป็นสีตรงข้าม แสดงถึงการเปลี่ยนฝ่ายที่ควบคุมตลาดอย่างฉับพลัน

ไม่มีรูปแบบใดเลยที่เป็นการทำนาย แต่ละรูปแบบล้มเหลวบ่อย โดยเฉพาะในกรอบเวลาสั้นและในเหรียญที่มีการซื้อขายน้อย รูปแบบเหล่านี้มีน้ำหนักมากขึ้นเมื่อเกิดที่ระดับราคาสำคัญ บนกรอบเวลาที่ใหญ่กว่า และมีวอลุ่มสูง แต่ถึงอย่างนั้นก็เป็นเพียงเบาะแสหนึ่งในหลาย ๆ อย่างเท่านั้น

ข้อผิดพลาดที่มือใหม่มักทำ

• ตัดสินแท่งเทียนก่อนที่มันจะปิด จนกว่าช่วงเวลานั้นจะจบ แท่งเทียนยังเปลี่ยนรูปทรงไปได้ทั้งหมด
• ดูแต่กรอบเวลาที่สั้นมาก และตอบสนองต่อทุกการกะพริบของราคา
• ใช้รูปแบบเดียวเป็นเหตุผลในการเทรด โดยไม่ตรวจดูแนวโน้มใหญ่หรือระดับราคาสำคัญ
• มองข้ามวอลุ่มและช่วงเวลาของวันหรือของสัปดาห์
• ลืมเรื่องความเสี่ยง ก่อนเทรดทุกครั้ง ให้ตัดสินใจว่าคุณยอมขาดทุนได้เท่าไร และอะไรจะเป็นสัญญาณว่าความคิดของคุณผิด

นิสัยที่ดีคือฝึกกับกราฟในอดีต ปิดด้านขวาของหน้าจอไว้ อธิบายว่าแท่งเทียนแต่ละแท่งบอกอะไร แล้วค่อยเปิดดูว่าเกิดอะไรขึ้นต่อจากนั้น ไม่นานคุณจะเห็นว่าการตีความที่ดูชัดเจนนั้นผิดบ่อยแค่ไหน ซึ่งถือเป็นบทเรียนที่มีค่าในตัวมันเอง