An toàn cụm từ khôi phục: cách bảo vệ các từ khôi phục ví crypto

Cụm từ khôi phục là gì

Cụm từ khôi phục (seed phrase), còn gọi là cụm từ hạt giống hay mnemonic, là một danh sách các từ thông thường mà ví tạo ra khi bạn thiết lập lần đầu. Hầu hết ví tuân theo một tiêu chuẩn gọi là BIP-39, chọn từ trong một danh sách cố định gồm 2.048 từ. Cụm từ thường dài 12 hoặc 24 từ, dù tiêu chuẩn này cũng cho phép 15, 18 và 21 từ.

Các từ này mã hóa bí mật gốc mà từ đó ví tạo ra toàn bộ khóa riêng tư và địa chỉ. Đó là lý do bạn có thể nhập cùng một cụm từ vào một ví tương thích khác và thấy đúng số tiền ấy. Cụm từ này không phải mật khẩu của một ứng dụng. Trên thực tế, nó chính là chiếc ví.

Ai có các từ này là người sở hữu tiền

Blockchain không biết bạn là ai. Nó chỉ kiểm tra xem giao dịch có được ký bằng đúng khóa hay không. Vì vậy bất kỳ ai nắm cụm từ khôi phục của bạn đều có thể ký giao dịch và chuyển coin của bạn đi từ bất cứ đâu, vào bất cứ lúc nào. Không có ngân hàng nào đảo ngược giao dịch, cũng không có bộ phận hỗ trợ nào đóng băng được.

Chiều ngược lại cũng đúng. Nếu mất cụm từ và thiết bị của bạn hỏng, số tiền sẽ mất vĩnh viễn. Nhà sản xuất ví không thể đặt lại, vì họ chưa bao giờ giữ bản sao. Bảo vệ cụm từ khôi phục nghĩa là phải đề phòng cùng lúc hai mối nguy: bị đánh cắp và bị thất lạc.

Cách cất giữ an toàn

• Viết tay ra giấy, đúng thứ tự, và đối chiếu từng từ với màn hình.
• Không bao giờ chụp ảnh, chụp màn hình, hay lưu trong ứng dụng ghi chú, email, lưu trữ đám mây hoặc tin nhắn. Mọi thứ kết nối internet đều có thể bị hack.
• Cân nhắc bản sao lưu bằng kim loại để dùng lâu dài, vì giấy có thể cháy, phai mực hoặc bị ướt.
• Giữ ít nhất hai bản ở hai nơi an toàn tách biệt, để một vụ cháy, lũ lụt hay trộm cắp không thể hủy cả hai.
• Kiểm tra bản sao lưu khi số dư còn nhỏ: khôi phục ví từ các từ bạn đã viết trước khi chuyển những khoản lớn hơn vào.

Passphrase và chuẩn bị cho việc thừa kế

Nhiều ví hỗ trợ một passphrase (cụm mật khẩu bổ sung) tùy chọn, đôi khi được gọi là từ thứ 25. Khi kết hợp với cụm từ khôi phục, nó mở ra một ví hoàn toàn khác, nên người chỉ tìm thấy các từ bạn đã viết ra sẽ không chạm được tới số tiền đó. Điểm cần lưu ý là không có thông báo sai passphrase. Passphrase nào cũng mở ra một ví hợp lệ, thường là ví trống, nên nếu bạn quên cách viết chính xác, số tiền sẽ mất. Hãy cất passphrase tách biệt với cụm từ khôi phục và sao lưu nó cẩn thận không kém.

Bạn cũng nên nghĩ đến chuyện gì xảy ra nếu mình không còn nữa. Không có kế hoạch, người thân có thể không bao giờ tìm thấy hoặc hiểu được ví của bạn. Một cách đơn giản là viết một lá thư niêm phong, để cùng di chúc hoặc gửi luật sư đáng tin cậy, giải thích bạn có những ví nào và bản sao lưu nằm ở đâu. Quy định về di chúc và thừa kế khác nhau tùy quốc gia, nên hãy hỏi tư vấn tại địa phương cho mọi thủ tục chính thức.

Không bao giờ nhập vào một trang web

Một chiếc ví thật chỉ hỏi cụm từ khôi phục khi bạn khôi phục ví ngay bên trong ứng dụng hoặc thiết bị ví đó. Không trang web, nhân viên hỗ trợ, đợt airdrop, trang xác minh ví hay cửa sổ bật lên nào trên trình duyệt cần đến nó. Kẻ lừa đảo dựng trang ví giả, màn hình cập nhật giả và khung chat hỗ trợ giả chính là để thu thập những từ này. Một số còn gửi qua bưu điện ví cứng đã bị can thiệp, in sẵn một cụm từ, để nạn nhân nạp tiền vào ví do kẻ lừa đảo kiểm soát.

Quy tắc rất đơn giản: bất kỳ ai hỏi cụm từ khôi phục của bạn đều đang tìm cách lấy cắp của bạn. Luôn để chính ví của bạn tạo cụm từ mới, và không bao giờ dùng cụm từ do người khác đưa.

Bảo vệ tài khoản sàn bằng xác thực hai yếu tố

Coin giữ trên sàn được bảo vệ bằng thông tin đăng nhập tài khoản, không phải cụm từ khôi phục. Hãy bật xác thực hai yếu tố (2FA), tức yêu cầu thêm một bằng chứng thứ hai ngoài mật khẩu.

• Ứng dụng xác thực tạo một mã ngắn trên điện thoại, thay đổi sau mỗi vài giây. Chúng an toàn hơn nhiều so với tin nhắn SMS.
• Khóa bảo mật phần cứng dùng tiêu chuẩn FIDO2, cùng với passkey, là lựa chọn phổ biến mạnh nhất, vì chúng kiểm tra đúng địa chỉ trang web thật và chống được lừa đảo phishing.
• Mã SMS là lựa chọn yếu nhất, vì kẻ tấn công đôi khi chiếm được số điện thoại của bạn bằng chiêu lừa đảo hoán đổi SIM. Chỉ dùng khi không có lựa chọn nào khác.

Dùng mật khẩu dài và riêng biệt cho từng sàn và cho tài khoản email, đồng thời giữ các mã dự phòng 2FA ở dạng ngoại tuyến.